“Ik doe niet aan goede voornemens.”
Die uitspraak hoor je vaak rond de jaarwisseling. Soms klinkt hij stoer, soms vermoeid. Alsof we onszelf alvast willen beschermen tegen het bekende scenario: vol goede moed beginnen… en ergens in februari afhaken.
En toch gebeurt er iets.
In de laatste dagen van december, of juist in die eerste week van januari, duikt er vaak een gedachte op:
Dit jaar wil ik het anders.
Meer rust. Meer energie. Meer richting. Of simpelweg: meer grip.
Dat is geen toeval.
De kracht van een nieuw begin
1 januari is geen magische dag. Er verandert niets aan de zwaartekracht, je agenda of je karakter. Maar het voelt wel als een nieuw begin. En dat gevoel doet ertoe. Symbolische momenten helpen ons om een streep te trekken. Net zoals je verjaardag anders voelt dan een willekeurige datum, roept het nieuwe jaar ruimte op om opnieuw te kiezen.
Wat daarbij helpt: je omgeving verandert mee.
In januari gaat het ineens overal over plannen, routines en goede intenties. Gezonder leven voelt even normaal. Dat maakt starten makkelijker dan we vaak denken.
Gedrag verandert niet door wilskracht alleen
Toch weten we ook: goede bedoelingen zijn niet genoeg. Gedrag verandert pas echt als drie dingen samenkomen:
-
Motivatie – waarom wil ik dit?
-
Vaardigheden – kan ik dit ook?
-
Omgeving – helpt mijn omgeving mij of werkt die juist tegen?
Samen bepalen ze of een goed voornemen een idee blijft, of uitgroeit tot nieuw gedrag.
Opvallend genoeg keek Sherlock Holmes bij het oplossen van misdaden langs precies dezelfde lijnen. Hij zocht altijd naar:
-
Motief – waarom zou iemand dit doen?
-
Middel – is iemand in staat om het te doen?
-
Gelegenheid – was er een kans om het te doen?
Zonder motief gebeurt er niets. Zonder middelen of gelegenheid strandt het alsnog.
Goede voornemens werken precies zo.
Niet elk doel geeft dezelfde energie
Als we inzoomen op motivatie, zien we een belangrijk verschil dat vaak wordt onderschat: intrinsieke versus extrinsieke doelen.
Intrinsieke doelen (van binnenuit)
Dit zijn doelen die passen bij wie je bent en wat je belangrijk vindt. Ze geven richting én energie. Voorbeelden:
-
Je fitter voelen om meer vrijheid te ervaren
-
Tijd maken voor wat echt belangrijk voor je is
-
Iets leren omdat je nieuwsgierig bent
-
Investeren in relaties of betekenis
Deze doelen voelen niet altijd makkelijk, maar wel logisch. Ze kloppen van binnen.
Extrinsieke doelen (van buitenaf)
Dit zijn doelen die vooral draaien om verwachtingen, waardering of vergelijking. Voorbeelden:
-
Meedoen omdat het hoort
-
Veranderen om erbij te horen
-
Presteren voor erkenning
-
Voldoen aan een beeld van hoe het zou moeten
Ze kunnen werken, maar vaak tijdelijk. Zodra de externe prikkel wegvalt, zakt de motivatie mee.
Belangrijk om te zeggen: extrinsieke doelen zijn niet per definitie fout. Ze worden problematisch wanneer ze dominant worden en intrinsieke doelen verdringen.
Veel goede voornemens stranden precies hier: het doel klinkt goed, maar voelt niet van jezelf.
Weten waarom je vertrekt
En dat brengt ons bij een ander punt. Je hoeft namelijk niet alles al te weten of uit te stippelen.
Zoals Herman Finkers het zo treffend verwoordde:
“Je hoeft niet altijd te weten waar je heen gaat, als je maar weet waarom je vertrekt.”
En precies daar ligt de sleutel. Grip ontstaat niet door een perfect plan, maar door helderheid over je waarom. Als dat klopt, kun je bijsturen. Als dat ontbreekt, wordt elk voornemen een moetje.
Zelfregie: niet strenger, maar slimmer
Bij MoVital zien we dit dagelijks terug. Mensen lopen niet vast omdat ze te weinig discipline hebben, maar omdat er te weinig afstemming is.
Zelfregie betekent:
-
kiezen wat bij jou past
-
begrijpen wat je nodig hebt
-
je omgeving zo inrichten dat die je helpt
Dat is geen streng regime, maar bewuste sturing. Grip ontstaat niet door harder te werken, maar door acceptatie en compassie.
Praktische checklist: is jouw goede voornemen kansrijk?
Sta je aan het begin van het nieuwe jaar? Gebruik deze checklist eens voor jezelf.
1. Betekenis
-
Waarom is dit doel belangrijk voor mij?
-
Wat levert het mij op in mijn dagelijks leven?
2. Intrinsiek of extrinsiek
-
Doe ik dit vooral voor mezelf of voor anderen?
-
Zou ik dit ook willen als niemand het ziet?
3. Vaardigheden
-
Wat kan ik al?
-
Wat heb ik nog te leren of te organiseren?
4. Omgeving
-
Wie of wat helpt mij hierbij?
-
Wat kan mij (onbewust) tegenwerken?
5. Startmoment
-
Welke datum voelt voor mij als een logisch begin?
-
Wat kan ik deze week al klein doen?
Hoe meer ‘ja’ je voelt bij deze vragen, hoe groter de kans dat je niet alleen begint, maar ook volhoudt.
Tot slot
Goede voornemens zijn geen zwaktebod. Ze zijn een uitnodiging om even stil te staan en opnieuw richting te kiezen. 1 januari is misschien symbolisch, maar symboliek werkt. Zeker als je je doelen verbindt aan wat jou van binnenuit beweegt.
Hulp nodig bij jouw goede voornemen?
Wil je sparren over jouw doelen, keuzes of richting voor dit jaar?
Bij MoVital denken en kijken we graag met je mee. In coaching of begeleiding helpen we je om keuzes te maken die bij jou passen, zodat je meer grip ervaart, niet alleen in januari, maar het hele jaar door.
Neem gerust contact met ons op voor een gesprek.